default_mobilelogo

Szósty i ostatni tydzień Pięćdziesiątnicy prowadzi nas do święta Wardawar, czyli Przemienienia Pańskiego. Zgodnie z obrządkiem ormiańskim jest to tydzień bez wspomnienia Świętych.

W sobotę, 11 lipca 2026 r., obchodzimy Święto Arki. Jest to starożytna Arka Przymierza, która zawiera Dziesięć Przykazań, które Bóg dał Mojżeszowi na górze Synaj. Przykazania te miały służyć jako drogowskaz dla ludu, który na rozkaz Pana opuścił Egipt i szedł przez pustynię ku Ziemi Obiecanej. W Arce Przymierza znajdowała się również laska Mojżesza, którą uderzył wody Morza Czerwonego i rozdzielił je, a także złoty dzban z kilkoma kawałkami manny, która zstąpiła z nieba.
Arka symbolizuje Kościół: to miejsce Najświętsze Starego Testamentu, i symbolizuje Miejsce Najświętsze Nowego Testamentu - którym jest święte ciało i krew Jezusa Chrystusa w Najświętszej Komunii.
Kościół ormiański czci nie tylko święte przedmioty Starego Testamentu, takie jak Arka Przymierza, ale także wszystkich świętych Starego Testamentu. Czci praojców - od Adama do Noego, patriarchów - od Abrahama do Józefa, a także wszystkich proroków: 12 proroków większych, od Mojżesza do Daniela, i 12 proroków mniejszych, od Amosa do Zachariasza.
Kościół składa się z członków ludu Bożego. Pokolenie poprzedzające Abrahama zostało nazwane ludem Bożym, obdarzonym szczególnym powołaniem przygotowania przyjścia Mesjasza. A po przyjściu Jezusa Chrystusa wszyscy, którzy przyjęli jego przesłanie i uwierzyli w Chrystusa, stali się ludem Bożym. Ochrzczeni stali się nowym ludem, to znaczy prawdziwym ludem Bożym, w którym nie ma już żadnej różnicy między narodami i ludami, lecz wszyscy są jedno w Chrystusie. To rozumienie Kościoła i jego związek ze Starym Testamentem są charakterystyczne dla Kościoła ormiańskiego w szczególności i dla wszystkich wielkich świąt w ogóle.
Kościół ormiański, w procesie swojego powstawania, w znacznym stopniu skorzystał z Kościoła jerozolimskiego, dostrzegając w nim obraz Kościoła założonego przez Chrystusa. Większość zwyczajów, takich jak zasłona okrywająca tabernakulum i święta świętych Starego Testamentu, pochodzi ze Starego Testamentu - Święto Arki Przymierza również do nich należy.

W niedzielę, 12 lipca 2026 r. obchodzimy Wardawar – „Święto Róż”, Przemienienie Pańskie.
W Kościele ormiańskim święto Przemienienia Pańskiego Jezusa Chrystusa obchodzone jest 98 dni po Wielkanocy.
Podczas tego popularnego przedchrześcijańskiego święta Ormianie dekorowali świątynię bogini Asdgh (bogini miłości, piękna, płodności i wody) różami, wypuszczali gołębie i bawili się w wodne gry. Święty Grzegorz Oświeciciel połączył Wadawar z Przemienieniem Pańskimi. Współcześnie w Armenii jest to święto, podczas którego ludzie oblewają się nawzajem wodą.
Upamiętnia ono przemianę, która dokonała się w Jezusie podczas modlitwy. Twarz Chrystusa zajaśniała jak słońce, a Jego szaty stały się lśniąco białe. Apostołowie Piotr, Jakub i Jan byli świadkami tego wydarzenia, które miało miejsce na górze Tabor.

Ewangeliści św. Mateusz, św. Marek i św. Łukasz tak to opisują:

Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i brata jego Jana i zaprowadził ich na górę wysoką, osobno. Tam przemienił się wobec nich: twarz Jego zajaśniała jak słońce, odzienie zaś stało się białe jak światło. A oto im się ukazali Mojżesz i Eliasz, którzy rozmawiali z Nim. Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: «Panie, dobrze, że tu jesteśmy; jeśli chcesz, postawię tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza». Gdy on jeszcze mówił, oto obłok świetlany osłonił ich, a z obłoku odezwał się głos: «To jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie, Jego słuchajcie!» Uczniowie, słysząc to, upadli na twarz i bardzo się zlękli. A Jezus zbliżył się do nich, dotknął ich i rzekł: «Wstańcie, nie lękajcie się!» Gdy podnieśli oczy, nikogo nie widzieli, tylko samego Jezusa.
A gdy schodzili z góry, Jezus przykazał im mówiąc: «Nie opowiadajcie nikomu o tym widzeniu, aż Syn Człowieczy zmartwychwstanie». Wtedy zapytali Go uczniowie: «Czemu więc uczeni w Piśmie twierdzą, że najpierw musi przyjść Eliasz?» On odparł: «Eliasz istotnie przyjdzie i naprawi wszystko. Lecz powiadam wam: Eliasz już przyszedł, a nie poznali go i postąpili z nim tak, jak chcieli. Tak i Syn Człowieczy będzie od nich cierpiał». Wtedy uczniowie zrozumieli, że mówił im o Janie Chrzcicielu. (Mt 17, 1-13)

Po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i Jana i zaprowadził ich samych osobno na górę wysoką. Tam się przemienił  wobec nich. Jego odzienie stało się lśniąco białe, tak jak żaden na ziemi folusznik wybielić nie zdoła.  I ukazał się im Eliasz z Mojżeszem, którzy rozmawiali z Jezusem. Wtedy Piotr rzekł do Jezusa: «Rabbi, dobrze, że tu jesteśmy; postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza». Nie wiedział bowiem, co powiedzieć, tak byli przestraszeni.  I zjawił się obłok , osłaniający ich, a z obłoku odezwał się głos: «To jest mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie!»  I zaraz potem, gdy się rozejrzeli, nikogo już nie widzieli przy sobie, tylko samego Jezusa.
A gdy schodzili z góry, przykazał im, aby nikomu nie rozpowiadali o tym, co widzieli, zanim Syn Człowieczy nie powstanie z martwych.  Zachowali to polecenie, rozprawiając tylko między sobą, co znaczy „powstać z martwych”.  I pytali Go: «Czemu uczeni w Piśmie twierdzą, że wpierw musi przyjść Eliasz?»  A On im rzekł: «Istotnie, Eliasz przyjdzie najpierw i wszystko naprawi. Ale jak jest napisane o Synu Człowieczym? Ma On wiele cierpieć i być wzgardzony.
(Mk 9, 1-12)

W jakieś osiem dni po tych naukach wziął z sobą Piotra, Jana i Jakuba i wyszedł na górę, aby się modlić.  Gdy się modlił , wygląd Jego twarzy się odmienił, a Jego odzienie stało się lśniąco białe.  A oto dwóch mężów rozmawiało z Nim. Byli to Mojżesz i Eliasz.  Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu , którego miał dopełnić w Jeruzalem.  Tymczasem Piotr i towarzysze snem byli zmorzeni. Gdy się ocknęli, ujrzeli Jego chwałę i obydwu mężów, stojących przy Nim.  Gdy oni się z Nim rozstawali, Piotr rzekł do Jezusa: «Mistrzu, dobrze, że tu jesteśmy. Postawimy trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza». Nie wiedział bowiem, co mówi. Gdy jeszcze to mówił, pojawił się obłok i osłonił ich; zlękli się, gdy weszli w obłok.  A z obłoku odezwał się głos: «To jest Syn mój, Wybrany , Jego słuchajcie!»  W chwili gdy odezwał się ten głos, okazało się, że Jezus jest sam. A oni zachowali milczenie i w owym czasie nikomu nic nie opowiedzieli o tym, co zobaczyli. (Łk 9, 28-36) 

Historyk Jeghisz z V wieku napisał modlitwę odmawianą w Kościele w to święto:

«Տե՛ր, օրհնիր այս տարվա բերքը և պաշտպանիր բոլոր վտանգներից, և թող Քո աջը, Տե՛ր, պահպանի մեզ ամբողջ տարվա ընթացքում»։
„O Panie, pobłogosław plony tego roku i chroń od wszelkich niebezpieczeństw, a Twoja prawica, o Panie, niech nas strzeże przez cały rok”

Եկեղեցական գիտելիքներ Զ. Շաբաթ Զկնի Պենտեկոստէի (5-12 Յուլիս 2026)
Հոգեգալստեան վեցերորդ ու վերջին շաբաթը մեզ կը հասցնէ մինչեւ Վարդավառի կամ Պայծառակերպութեան տօնը։ Գալով Սուրբերու տօնակատարութեան, այս շաբթուայ ընթացքին չի կատարուիր որեւէ սուրբի տօն, այլ ըստ հայկական ծիսակատարութեան, Պահոց շաբաթ կ՛ըլլայ, ուստի եւ զուրկ սուրբի տօներէ։

Շաբաթ օրը 11 Յուլիսին, տօն է Տապանակին։ Ինչպէս գիտենք ան հին Ուխտի տապանակն է, որ կը պարուանկէ Տասը պատուիրանները զոր Աստուած տուաւ Մովսէսին, Սինայի լերան վրայ, որոնք պիտի ուղղէին ժողովուրդը որ Տիրոջ հրամանով դուրս ելած էր Եգիպտոսէն եւ անապատին մէջէն կը քալէր դէպի խոստացուած երկիրը։ Ուխտի Տապանակին մէջ կար նաեւ Մովսէսի գաւազանը, որով ան զարկած էր Կարմիր Ծովու ջուրերուն եւ զանոնք երկուքի ճեղքած. Ի վերջոյ կային մի քանի կտորներ երկնքէն իջած Մանանայէն, դրուած ոսկիէ սափորի մը մէջ։   (...)

 » cały artykuł w j. ormiańskim

za: Vatican News, sekcja ormiańska

♦ Świetego Sergiusza (Sarkisa), patrona zakochanych
♦ Świętych Młodzianków z Betlejem i św. Akacjusza Męczennika

♦ Świetych Nino i Mane

♦ Świętych męczenników Sergiusza (Sarkisa) i Bakchusa

♦ Świetych męczennika Mokiosa kapłana i Kotratiosa żołnierza

♦ Świętej Rypsymy (Hripsime) i świetych dziewic

♦ Świętej Gajany (Gajane)

♦ Św. Jana Chrzciciela i św. Atenogenesa biskupa

♦ Św. Grzegorz Oświeciciel

♦ Wyjścia z lochu św. Grzegorza Oświeciciela

♦ Św. Nersesa Wielkiego patriarchy i Chada biskupa

♦ Świętych Daniela proroka i trzech młodzieńców

♦ Świętych tłumaczy Sahaka i Mesropa

♦ Św. króla Trdata, królowej AszchenChosrowiducht

♦ Świętych patriarchów: Aristakesa, Wrtanesa, Grigorisa i Daniela

♦ Św. Elizeusza proroka

♦ Świetych 12 Apostołów, św. PiotraPawła

♦ Świętych Tadeusza Apostoła i Sanducht

♦ Wniebowzięcie Najświetszej Marii Panny

♦ Święto Podwyższenia Krzyża - Chaczwerac

♦ Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała oraz wszystkich wojsk niebieskich

 Świętego Jakuba z Nisibis

 Narodziny Najświętszej Marii Panny 

 Ofiarowanie Najświętszej Marii Panny

 Świętego Wincentego z Saragossy

 św. Rity, patronki spraw beznadziejnych.

  św. Franciszek Salezy, patron dziennikarzy, katolickiej prasy, a także Genewy

♦ św. Nerses Sznorhali (Wdzięczny, 1102 – 1178). Patriarcha ormiański - teolog, wielki chrześcijański pisarz i poeta

 świętych apostołów Piotra i Pawła

————————————————————————————————————————————————————

 

Król Trdat z żoną Aszchen i siostrą Chosrowiducht
(N. Owtanan, 1701 r.).

W pierwszej części piątego tygodniu po Pięćdziesiątnicy kontynuowany jest cykl poświęcony świętym ormiańskim.

W poniedziałek 29 czerwca obchodzone jest święto króla Trdata, który był pierwszym chrześcijańskim królem, nawróconym dzięki modlitwom świętego Grzegorza Oświeciciela, gdy został uzdrowiony z choroby. Chrześcijaństwo stało się religią państwową świata ormiańskiego. Świętujemy również pierwszą ormiańską królową chrześcijańską, Aszchen, która była orędowniczką chrześcijaństwo w Armenii.

Razem z królem Trdatem do grona świętych zostały zaliczone jego żona Aszchen i jego siostra Chosrowiducht.
Królowa Aszchen i siostra króla Chosrowiducht miały ofiarować swoje klejnoty na budowę kościołów. To siostra usłyszała w wizji głos anioła, który oznajmił, że tylko Grzegorz, więziony w Chor Wirap, może uzdrowić jej brata. Później pomogła Grzegorzowi w jego misji.

Wtorek 30 czerwca jest dniem świętych patriarchów, synów i wnuków św. Grzegorza Oświeciciela: Aristakesa, Wrtanesa, Grigorisa i Daniela.

Może dziwić, że pierwszy Patriarcha był żonaty. Jednak pierwsi apostołowie starożytności również byli żonaci i wypełniali swoją misję nad powierzoną im trzodą. Grzegorz miał dwóch synów, Aristakesa, WrtanesaAristakes był młodszym synem, pozostał bezżenny, został wyświęcony przez ojca na kapłana, a następnie na biskupa. W 325 roku uczestniczył w pierwszym Soborze Powszechnym Kościoła Świętego, który odbył się w Nicei, niedaleko Konstantynopola. Został zastępcą ojca, a następnie jego następc. Został zabity przez księcia Archelaosa w 333 roku, pozostając wiernym swojej doktrynie wiary.

Starszy syn, Wrtanesa (żonaty, miał dwóch synów Grigorisa i Husika), został patriarchą po śmierci swego brata). Aristakes i Wrtanes, czyli drugi i trzeci patriarcha Armenii, doznali wielu prześladowań ze strony ówczesnych pogańskich możnowładców i kapłanów, którzy bronili starych pogańskich wierzeń. Odważnie kontynuował dzieło szerzenia chrześcijaństwa w Armenii i zmarł w wieku prawie 80 lat.

Synami Wrtanesa i wnukami Grzegorza byli: Husik (patriarcha Armenii po swym ojcu Wrtanesie, także czczony jako święty) oraz Grigoris (wyświęcony na biskupa dla plemion Iberii i Albanii Kaukaskiej, gdzie poniósł śmierć męczeńską podczas pracy misyjnej.

Oprócz tych pierwszych ormiańskich świętych wspominamy w tym dniu również biskupa Daniela z Syrii, który z rozkazu króla Tirana został pierwszym nieormiańskim katolikosem Armenii. Król miał nadzieję ostatecznie oddzielić katolicyzm od rodu Grzegorza. Jednak Daniel, będąc człowiekiem pobożnym, wiedział, że nie ustąpi królewskim kaprysom i szczególnie surowo zganił go za śmierć patriarchy dziedzicznego św. Jusig I (lub Husik I Partew). Z tego powodu król kazał go udusić zaledwie  po roku, w 348 r.

W czwartek 2 lipca  - wspomnienie proroka Elizeusza, który był uczniem proroka Eliasza, następcą swojego mistrza i nauczyciela.

W sobotę 4 lipca obchodzimy święto 12 apostołów Jezusa i ich przywódców, Piotra i Pawła. Święto to obchodzone jest bardziej uroczyście w obrządku łacińskim, 29 czerwca. Według tradycji obaj apostołowie zginęli męczeńską śmiercią w 74 r. n.e. podczas prześladowań w Rzymie za czasów cesarza Nerona – święty Piotr przez ukrzyżowanie, a święty Paweł przez ścięcie.

Obrządek ormiański oddaje szczególną cześć apostołom Piotrowi i Pawłowi, uznając ich za głowy Kościoła Chrystusowego.

Niedziela 5 lipca jest szóstą niedzielą po Pięćdziesiątnicy, rozpoczyna tydzień postu przed  świętem Wardawar (Վարդավառ; Przemienienie Pańskie  - Տօն Պայծառակերպութեան)

 

Czwarty tydzień Pięćdziesiątnicy obfituje we wspomnienia świętych.
W poniedziałek, 22 czerwca przypada święto św. Nersesa Wielkiego - arcybiskup Armenii w latach 353–373. To Święty Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego i Kościoła katolickiego. Był wnukiem św. Grzegorza Oświeciciela. Został katolikosem w 353 roku, na prośbę króla Armenii Arszaka II i wszystkich książąt. Wcześniej był sekretarzem generalnym króla i to on, w imieniu króla, w Konstantynopolu przypieczętował sojusz ormiańsko-rzymski. Otrzymał konsekrację w Cezarei i po powrocie do Armenii zwołał pierwszy sobór kościelny w Asztihacie w 354 roku. Przeprowadził wewnętrzne reformy Kościoła i udoskonalił jego organizację. Czynił szczególne starania na rzecz wyeliminowania z Armenii dawnych kultów i praktyk religijnych perskich, używania amuletów, wywoływania duchów. W 365 Nerses zwołał synod Kościoła Armenii w Asztiszacie, który oficjalnie zabronił kultywowania niechrześcijańskich zwyczajów. Równocześnie powołano na nim sieć prowadzonych przez Kościół szpitali i przytułków.
We wtorek, 23 czerwca, przypada święto Proroka Daniela i trzech młodzieńców. Jeden z 4 wielkich proroków Starego Testamentu. Odmówili oddania czci posągowi króla asyryjskiego Nabuchodonozora, za co zostali skazani na wrzucenie do rozpalonego pieca. Jednak płomienie ustąpiły i przeszli przez rozpalony piec bez szwanku. Król następnie ich uwolnił i obiecał czcić Boga Żydów.

Czwartek, 25 czerwca, to święto Świętych Sahaka i Mesropa i wszystkich 75 tłumaczy. To pierwsi ormiańscy tłumacze. Gdy ok. 406 r. mnich Mesrop Masztoc stworzył alfabet, wraz z patriarchą Sahakiem Partewem przystąpił do udostępnienia w rodzimym języku podstawowych ksiąg religijnych. Przełożyli na język ormiański całą Biblię, następnie księgi liturgiczne, a także najważniejsze pisma Ojców Kościoła. Byli drugimi Oświecicielami narodu ormiańskiego, szerząc, wraz z językiem, wiarę chrześcijańską. To ważne święto dla obrządku ormiańskiego. Tłumacze stali się drugimi oświecicielami narodu ormiańskiego. To oni, wraz z językiem ormiańskim, szerzyli wiarę chrześcijańską w najodleglejszych zakątkach kraju. Tłumacze mają również drugie święto w październiku, dlatego październik jest poświęcony naszym świętym ojcom-tłumaczom w ormiańskiej tradycji liturgicznej.
W sobotę 27 czerwca - proroka Zachariasza, który był ostatnim z proroków. Został zabity w świątyni, w chwili, gdy składał ofiarę. 
Też w tym dniu czczony jest św. Onufry, pustelnik, który był jednym ze słynnych pustelników na egipskiej pustyni i który spędził całe swoje życie - 60 lat - w chacie w cieniu palmy, a którego co niedzielę odwiedzał anioł z komunią świętą.

 » artykuł w j. ormiańskim (Vativan News)

7 grudnia (1988 roku) trzęsienie ziemi  nawiedziło północną Armenię, zabijając co najmniej 25 tysięcy ludzi i powodując ogromne zniszczenia w regionie miast: Leninakan (dziś: Giumri), Spitak i Kirowakan (dziś: Wanadzor). Tego dnia  modlimy się za dusze ofiar, oddając hołd ich pamięci. 

Poniedziałek, 8 grudnia,  to uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (w kośc. rzymskokatolickim).
Poniedziałek jest również świętem świętych Minasa, Grafosa i Hermogenesa, biskupa Aten. Wszyscy trzej ostatecznie zginęli śmiercią męczeńską z rąk cesarza Galeriusza.
Tego samego dnia obchodzimy również, żyjących z jałmużny, Aleksego Rzymskiegow. Aleksy Wyznawca) i Jana z Konstantynopola, którzy porzuciwszy uroki świata – obaj będąc synami zamożnych rodzin – dobrowolnie wędrowali jako żebracy.
Jest to również święto Korneliusza, rzymskiego setnika. Nieustannie modlił się oraz wspomagał biednych. Podczas wizji otrzymał polecenie od Boga, aby sprowadzić do swojego domu św. Piotra. Korneliusz i jego dom byli pierwszymi poganami, którzy zostali włączeni w poczet chrześcijan.
Tego samego dnia obchodzimy święto jednego z wielkich Ojców Kościoła, św. Polikarpa, patriarchy Smyrny, który był uczniem Jana Ewangelisty, od którego otrzymał sakrę biskupią w 96 roku. 

Wtorek, 9 grudnia - uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny według kalendarza Kościoła ormiańskiego i święto Zgromadzenia Sióstr Ormiańskich Niepokalanego Poczęcia.

W czwartek, 11 grudnia, obchodzimy święto pięciu świętych męczenników: Eustracjusza, Auksencjusza, Eugeniusza, Mardariusza i Oresta.  Pięcioro młodych Ormian z prowincji Sebasta poniosło śmierć męczeńską za wiarę chrześcijańską. 

Sobota, 13 grudnia, jest dniem święta patriarchy Jakuba (w języku ormiańskim znany jako Hagop). Pochodzenia syryjskiego, jest jednak ściśle związany z Kościołem ormiańskim, był synem ciotki świętego Grzegorza Oświeciciela, i w dzieciństwie kształcił się u niego w Cezarei. W przyszłości stał się bardzo pożyteczny dla ewangelizacji narodu ormiańskiego. Mówi się, że wspiął się na górę Ararat, skąd przywiózł fragment Arki Noego.  

Niedziela 14 grudnia jest piątą niedzielą Postu przed Bożym Narodzeniem.     (ilustracja: Vatican News)

Եկեղեցական գիտելիքներ: Դ. Շաբաթ Յիսնակաց (7_14 Դեկտեմբեր 2025):
Յիսնակաց չորրորդ շաբթուան ընթացքին, կը խօսինք ՜՜Աստուծոյ  նախախնամութեան՝՝ մասին։ Նախախնամութիւնը կը հոգայ ամէն բան...
Յիսուս ըսաւ. «Մի մտահոգուիք ձեր կեանքին համար թէ ինչ պիտի ուտէք եւ ոչ ալ ձեր մարմնին համար թէ ինչ պիտի հագնիք։ Կեանքը աւելի կ՝արժէ քան սնունդը եւ մարմինը քան հագուստը»։
7 Դեկտեմբեր 1988-ին տեղի ունեցաւ Սպիտակի աւերիչ երկրաշարժը,  որ բազմաթիւ զոհ պատճառեց  ինչպէս նաև նիւթական ու հոգեկան վնասներ: (...)

 » cały artykuł w j. ormiańskim