Հայ Կաթողիկէ Եկեղեցին Լեհաստանում

Historia portretu śp. ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego

.Galeria wewnątrz kościoła w Ryczeniu fot. Marek Kubicki

Historia obrazu zaczęła się w niedzielę 28 kwietnia 2024 roku z inicjatywy ks. Ryszarda Skocza, gdy zaproponował jego namalowanie oraz zapoczątkował zbiórkę funduszy na jego powstanie. Należy zaznaczyć, że w zbiórce pieniężnej wzięli udział Przyjaciele ks. Tadeusza z Ryczenia oraz Bardzo Rozległych Okolic – miejscowości rozsianych po Polsce.

11.05.2024 - DPS Łódż - Helenówek	11.05.2024 - Dom Kultury w Strykowie	12.05.2024 - Sulejówek
13.05.2024 - Muzeum Skarbów Ziemi i Morza w Szczebrzeszynie	15.05.2024 - Fundacji im. Brata Alberta w Cerekwi k. Bochni	15.05.2024 - Muzeum Motyli w Bochni
16.05.2024 - Teatr Dolina Słońca w Radwanowicach

W trakcie kilku spotkań w różnych częściach kraju, które były również kwestą (co oczywiste z pominięciem w tym względzie spotkań z podopiecznymi Fundacji im. Brata Alberta) na rzecz namalowania portretu ks. Tadeusza, okazana została przygotowana – na razie pusta – rama, która ostatecznie obraz zdobi. Tematem tych spotkań była historia górnictwa, minerały kopalń KGHM Polska Miedź SA, oraz inicjatywa powstania obrazu śp. ks. Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego do galerii w kościele w Ryczeniu. A spotkań było wiele: w sobotę 11 maja z Podopiecznymi Fundacji im. Brata Alberta w łódzkim Helenówku oraz w Domu Kultury w Strykowie. W niedzielę 12 maja prelekcji wysłuchali Goście zebrani w Sulejówku, 13 maja zebrani w Muzeum Skarbów Ziemi i Morza w Szczebrzeszynie, a 15 maja – podopieczni Fundacji im. Brata Alberta w Cerekwi k. Bochni oraz w Muzeum Motyli w Bochni. Wreszcie 16 maja, w Teatrze Dolina Słońca w Radwanowicach, odbyło się spotkanie z podopiecznymi Fundacji im. Brata Alberta oraz Fundacji Mimo Wszystko Anny Dymnej.
Cała zebrana suma, uszczuplona jedynie o apanaże należne autorowi obrazu, a wynosząca ponad 12 000 zł., zasili konto Fundacji im. Brata Alberta z siedzibą w Radwanowicach, która jest dziełem życia Zmarłego.

Zakończenie tej historii miało miejsce w Ryczeniu 1 grudnia 2024 r., kiedy to obraz, już wiszący w miejscu dla niego przygotowanym, został poświęcony. Odtąd każdy odwiedzający naszą świątynię może zobaczyć tę wyjątkową galerię. Żadna z przedstawionych na portretach postaci nie znalazła się tam przypadkowo, a w czasach, w których żyjemy, nikt nie przywoływał tak usilnie pamięci o Kresach, jak śp. ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski – nieodżałowanej pamięci duszpasterz środowisk kresowych, „Solidarności”, Polskich Ormian oraz osób niepełnosprawnych.

Świeć Dobry Panie nad Jego duszą. 

Sprawę w imieniu Przyjaciół księdza Tadeusza z Ryczenia i Okolic
opisał Marek Kubicki.

Od lewej: Barbara Kurowa, Krystyna Agopsowiczowa. kleryk Emanuel Muradyan, ks. prof. Józef Naumowicz, Grzegorz Agopsowicz, Terry Kwaśniewski z córką Elenką Rozalią, Joanna Olipra, Emilia Agopsowicz-Kwaśniewska, Jasiu Nowiński, Hania Nowińska, Teresa Olipra z wnuczkiem Tadeuszem Głowackim, Małgorzata Agopsowicz-Hołda (z tyłu), Piotr Hołda z córką Olą.

zdjęcia: Romana Obrocka

W tym roku we Wrocławiu ks. Józef Naumowicz odprawił mszę świąteczną w sam dzień 6 stycznia, czyli wtedy gdy ormiański Kościół katolicki świętuje Objawienie Pańskie (Astwacahajtnutiun) i chrzest Jezusa w Jordanie. Ksiądz przyjechał do nas wraz z dwoma ormiańskimi klerykami z Gliwic, gdzie o godz. 11.00 odprawił mszę św. (a poprzedniego popołudnia, w piątek 5 stycznia – w Krakowie).

Podczas mszy, jak zwykle towarzyszył nam chór Wrocławscy Madrygaliści, a właściwie jego 5-osobowa część. Tu specjalne podziękowania dla Państwa, bo większość osób z zespołu zdeklarowała się już do udziału tego dnia w cyklicznym koncercie kolęd w Zamku w podwrocławskich Wojnowicach, a mimo to udało się zorganizować i dla naszej liturgii ten niewielki skład. Dzięki temu była ona uzupełniona przepięknie wykonanymi kolędami. Dziękujemy!

Msza sprawowana była w intencji śp. Warużana Habibian, brata Tani Sayegh, w 40. dniu od jego śmierci w Australii. Podczas tej mszy, podobnie jak i wszystkich świątecznych w pozostałych miastach, modliliśmy się też o powrót do zdrowia i sił ks. Tadusza Isakowicza-Zaleskiego, wieloletniego naszego duszpasterza ormiańskiego Kościoła katolickiego w Polsce, przebywającego od Świąt w szpitalu, gdzie zmaga się z rozwijającą się chorobą nowotworową.

W wygłoszonej homilii ks. Naumowicz mówił o historii trzech mędrców, którzy przybyli „ze Wschodu”, różnych przypuszczeniach na temat ich pochodzenia. Nie wiemy dokładnie z jakiego kraju przybyli. Być może też z Armenii (która była wówczas powiązana z  Persją)?… Magowie, jak nazywa ich Ewangelia, mogli być kapłanami perskimi – lecz w szerszym rozumieniu, to ludzie mądrzy, uczeni. Babilonia, która była też częścią Persji, była centrum badań nieba, gwiazd. Dla tego mówi się, że Trzej Królowie przybyli z Babilonii. Ale równie dobrze mogli przybyć z Arabii, gdzie były najlepsze kadzidła, stamtąd też sprowadzano mirrę. Lecz dary te mogły oczywiście pochodzić z różnych części Wschodu.
Ale ważne jest to, że ci mądrzy ludzie, kierujący się rozumem, którzy obserwowali niebo, czekali na pojawienie się jakiegoś znaku, czytali księgi objawione – byli także otwarci na jakąś tajemnicę. Musieli doznać objawienia, że udali się kilkaset kilometrów na zachód. Przybywszy do Jerozolimy pytali o nowonarodzonego króla (powodując tym przerażenie Heroda).
Złoto, kadzidło – Bogu się ofiarowuje. Widać magowie uznali w szukanym dziecięciu Boga. Mirra wśród ofiarowanych darów już wskazuje na przyszłą mękę i cierpienie Jezusa. Mirrą namaszczano ciało.
Magowie uznali w Chrystusie króla, Boga - człowieka, Zbawiciela, Mesjasza. Mogą być dla nas wzorem, by rozpoznawać obecność Boga w drugim człowieku, w Eucharystii, a także w naszym codziennym życiu. Żeby przychodząc na mszę zdawać sobie sprawę, że znajdujemy się przed tronem Pana Boga, obecnego wśród nas, na ołtarzu. Żeby, klękając do modlitwy, zdawać sobie sprawę z obecności Boga. Pewien mędrzec powiedział, że „bóg jest tam, gdzie człowiek da mu miejsce”. Chrystus, jego zbawcze działanie, jest otwarte dla wszystkich. W Mędrcach ze Wschodu widziano zapowiedź, że to królowie przyjdą do Jezusa. Może jeden był też z Armenii?...
Drugą tajemnicą święta Epifanii jest ukazanie (błogosławiona jest woda), że momentem przełomowym jest chrzest Jezusa w Jordanie, gdy zgromadzeni usłyszeli głos z Nieba („A gdy Jezus został ochrzczony, natychmiast wyszedł z wody. A oto otworzyły Mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego zstępującego jak gołębicę i przychodzącego na Niego. A głos z nieba mówił: «Ten jest mój Syn umiłowany, w którym mam upodobanie».”; Mt 3, 13 – 17). To potrójne (krzyżem, Ewangelią, myronem) błogosławienie wody, to jakby Duch Święty przenikał wodę swoją mocą, ma ona w pewnym sensie znaczenie egzorcyzmujące. 

Liturgia zakończyła się pięknym obrzędem chrztu wody, a po nim indywidualnym błogosławieństwem wiernych. Można było zabrać do domów wodę, którą ksiądz błogosławiąc świętym krzyżem, Ewangelią i świętym olejem (myronem), przyzywa nad nią mocy Ducha Świętego, aby:  “mogła ona czynić domy szczęśliwymi, leczyć chorych, zbawiać dusze, jak też ciała, i by służyła do spełnienia wszystkich potrzeb” (modlitwa z błogosławienia wody). Stąd zwyczaj zabierania tej wody do domów, co jest też symbolem jedności z całym Kościołem Ormiańskim na całym świecie. Symbolem oczyszczenia i trwania w wierze i pięknych tradycjach ormiańskich.
Błogosławieństwu wody towarzyszył liturgiczny śpiew Trzech Panów z rodziny Sayegh – Ary, Georga i Arama.

*

Na koniec, z nowym rokiem,  dziękujemy raz jeszcze Proboszczowi parafii pw. Bożego Ciała, księdzu kanonikowi Markowi Białemu, za kolejny rok jego tak wielce życzliwej i pomocnej gościny, dzięki czemu wrocławska część Parafii Południowej, wspólnota ormiańska we Wrocławiu już 9. rok ma komfortowe warunki.
Dziękujemy!

Dziękujemy również Wikaremu, ks. Kamilowi Szybowskiemu, który od niedawna służy nam opieką i nieocenioną pomocą organizacyjną podczas naszych mszy i spotkań, znosząc związane z tym niezłe czasem zamieszanie…
Dziękujemy!

CHRZEST

MSZA ŚWIĘTA, SPOTKANIE

zdjęcia: Romana Obrocka, Elżbieta Łysakowska

W niedzielę 25 czerwca ks. prof. Józef Naumowicz sprawował mszę św. ormiańskokatolicką najpierw w Gliwicach (o godz. 11.00), a po południu we wrocławskim, jak zwykle gościnnym, kościele pw. Bożego Ciała. Towarzyszył mu o. Marek Miławicki.
Wraz z księdzem przyjechali i stanowili liczną asystę przy ołtarzu ormiańscy klerycy, subdiakoni Narek Mkrtchyan, Aharon Samvelyan i Jakub Szyszko (świeżo po święceniach subdiakonatu 28 maja 2023 r. w Bzommar, Liban), a także – od niedawna studiujący w Polsce - Emanuel Muradyan i Yeghishe Aslanyan.
Jakub Szyszko – Polak – w wywiadzie (Awedis 52) rzekł: „W 2014 r. po raz pierwszy brałem udział w ormiańskiej Mszy i poczułem, że to moja życiowa droga. Zakochałem się w ormiańskiej duchowości i liturgii.”  I tak minęło dziewięć lat nauki na studiach bliskowschodnich i filozoficzno-teologicznych nie tylko w Polsce.
Ormiański śpiew liturgiczny, niezwykle bogaty w trakcie całej mszy w wykonaniu kleryków, uzupełniali Wrocławscy Madrygaliści pod dyrekcją Haliny Zwiercan.
Msza Święta była sprawowana w intencji o Boże Błogosławieństwo dla Elżbiety Łysakowskiej z okazji imienin.
Ciekawym wydarzeniem było spotkanie po mszy przy słodkościach, w obszernej sali ponad zakrystią.
Na początku spotkania prof. Ara Sayegh wręczył ks. prof. Naumowiczowi krzyż, jaki noszą duchowni ormiańscy - prezent od Arama Gabaghchoruyana, śpiewaka z Armenii,  jako podziękowanie za zaproszenie na uroczystości 24 kwietnia 2023 r.
Nieśpieszną rozmowę moderował ka. Józef – można było np. dowiedzieć się czegoś więcej o „naszych” ormiańskich klerykach, którzy następnego dnia wyjeżdżali na wakacje do Armenii, czy ormiańskich korzeniach niektórych z nas, polskich Ormian na spotkaniu obecnych.