W tym roku 24 czerwca przypada jeden z trzech dni w roku, gdy w liturgii ormiańskiej wspominany jest św. Grzegorz Oświeciciel – święto odnalezienia Jego relikwii. W związku z tą datą zorganizowano w Neapolu uroczystość jubileuszu z okazji 50. rocznicy święceń kapłańskich katolikosa-patriarchy Cylicji dla Ormian katolików Rafała Piotra XXI Minassiana.
Neapol jest ważnym ośrodkiem kultu relikwii św. Grzegorza. Z okazji 1700-lecia chrztu Armenii, papież Jan Paweł II przekazał Kościołom ormiańskim relikwie św. Grzegorza Oświeciciela: katolikosowi Gareginowi II – zwierzchnikowi ormiańskiego Kościoła apostolskiego podczas jego wizyty w Rzymie i ormiańskokatolickiemu patriarsze Cylicji Nersesowi Piotrowi XIX (fragment czaszki - relikwię przechowywaną dotąd w Neapolu).
Z okazji 50. rocznicy święceń kapłańskich Jego Świątobliwości katolikosa-patriarchy Cylicji dla Ormian katolików Rafała Piotra XXI Minassiana odbędą się w dniach od piątku 23 do niedzieli 25 czerwca 2023 r. w Neapolu uroczystości religijne, liturgiczne i kulturalne w kościele św. Grzegorza Oświeciciela.
Program uroczystości obejmuje:
W piątek, 23 czerwca 2023, godz. 18.00: wykład o św. Nersesie Sznorhali (1102 - 1173), a następnie śpiew hymnów i recytacja modlitw napisanych przez św. Nersesa;
W sobotę 24 czerwca 2023, 9.30: liturgia godzin w obrządku ormiańskim; przewidziana jest też specjalna pielgrzymka do Neapolu i różne uroczystości w obecności i z udziałem Patriarchy.
O godz. 11.00 katolikos-patriarcha przedstawi sytuację chrześcijan i katolickiego Kościoła ormiańskiego, wyzwania, jakie stoją przed nimi na Bliskim Wschodzie i na Kaukazie.
W sobotę po południu zaplanowano powitanie i braterskie przesłanie dla arcybiskupa Neapolu Domenico Battaglia. Następnie zostanie odprawiona Boska Liturgia, celebrowana przez Patriarchę Rafała Piotra XXI Minassiana z udziałem, biskupa pomocniczego Archidiecezji Neapolu.
Uroczystości zakończy msza św. w obrządku ormiańskim w niedzielę 25 czerwca o godz. 9.30 w kościele św. Grzegorza Oświeciciela w Neapolu.
Przed świętami Bożego Narodzenia wrocławska "Wiosna Rodzin", katolicka wspólnota, zebrała i przekazała pomoc finansową dla rodzin, uchodźców z Górskiego Karabachu przebywających w Armenii pod opieką ormiańskiego Kościoła katolickiego.
Rozdysponowaniem przesłanej kwoty zajęli się Gohar i Vardan Shakhulyan, małżeństwo z katolickiej wspólnoty z Giumri. Część jej przeznaczono na zakup świątecznych prezentów, sprawiając tym ogromną radość wszystkim obdarowanym, a przede wszystkim dzieciom. Pieniądze i podarunki trafiły do dwudziestu dwóch rodzin, a trzydziestu czterem dzieciom „podarowano uśmiech” - jak piszą w podziękowaniu dla polskich przyjaciół Gohar i Vardan.
Część pomocy trafiła do Ks. Hovsepa Galstiana, duszpasterza Kościoła katolickiego w górskich parafiach prowincji Szirak, który przekazał pomoc finansowa i prezenty pięciu rodzinom. W każdej z nich ktoś zginął lub został ranny, walcząc jako żołnierz w wojnie o Arcach.
„Wiosny Rodzin” kilkakrotnie (przed pandemią...) zapraszała do Polski rodziny katolickie z Armenii, jej przedstawiciele również dwukrotnie gościli w Armenii, pomagając w tworzeniu wspólnot rodzin dla ormiańskich katolików. Współpracę tej wspólnoty z ormiańskim Kościołem katolickim zapoczątkowało spotkanie w 2017 r. z ks. Rafałem Krawczykiem, duszpasterzem tego Kościoła, podczas jego pobytu w jednej z wrocławskich parafii. W październiku 2019 r. przy katedrze pw. Św. Męczenników w Giumri, odbyło się spotkanie „Rodzina chrześcijańska kochająca Kościół”, którego tematem było tworzenie wspólnot rodzin chrześcijańskich, w którym uczestniczyli przedstawiciele „Wiosny Rodzin (TUTAJ o tym pisaliśmy). W lutym 2020 r. „Wiosna Rodzin” zorganizowała w Erywaniu rekolekcje dla małżeństw z Armenii. (TUTAJ artykuł).
Gdy pandemia przeszkodziła w wyjeździe na kolejne rekolekcje w Armenii (były planowane w sierpniu), pan Jurek Demski (obecnie diakon), główny prowadzący rekolekcji, kontynuował, na prośbę rodzin z Armenii, wykłady i spotkania ol-line, a fundusze, które zgromadzono na cel tego wyjazdu zasiliły przedświąteczną pomoc przekazaną dla rodzin uchodźców.
oprac. EŁ
na podstawie informacji "Wiosny Rodzin", foto.: Armenian Caritas
W dniach 5-9 grudnia 2020 r. odwiedził Armenię Nuncjusz Apostolski abp José Avellino Betancourt. Przekazał wiernym katolickich wspólnot, z którymi się spotkał, wyrazy solidarności i wsparcia, wraz z błogosławieństwem od papieża Franciszka.
Niemal w przeddzień 32. rocznicy trzęsienia ziemi, które nawiedziło Armenię 7 grudnia 1988 r. 5 grudnia po południu arcybiskup złożył wizytę w szpitalu w Aszocku, ufundowanym przez św. Jana Pawła II dla ofiar tego trzęsienia. Obecnie szpital jest jednym z ośrodków na przyjęcie chorych na COVID 19, udziela też pomocy humanitarnej ofiarom wojny w Arcachu (Górskim Karabachu).
Tego samego popołudnia Nuncjusz Apostolski modlił się przy grobach żołnierzy, którzy zginęli podczas wojny. Odwiedził też wspólnotę sióstr Miłosierdzia Matki Teresy z Kalkuty w miejscowości Spitak. Siostry w tej chwili opiekują się żołnierzami okaleczonymi podczas wojny.
W niedziele 6 grudnia abp Betancourt uczestniczył w mszy św. w ormiańskokatolickiej katedrze pw. Świętych Męczenników w Giumri, tam też spotkał się z ofiarami wojny o Arcah i przybyłymi tu uchodźcami – modlił się z nimi, dodawał otuchy. Na spotkaniu z dyrektorem wykonawczym ormiańskiej Caritas rozmawiano o projektach realizowanych dla uchodźców i licznych sierot.
Również tego dnia po południu arcybiskup złożył pierwszą oficjalna wizytę w kościele pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Panik, gdzie towarzyszył mu ks. Karnik Hovsepian, proboszcz tej parafii. Spotkał się z członkami miejscowego związku młodzieży. Ks. Karnik udzielił wyjaśnień o działaniach tutejszej wspólnoty katolickiej. Odwiedzili jarmark w budynku Oratorium, Muzeum Chleba i remontowaną salę im. Kard. Agadżaniana (Aghajanian Hall), części budynku Oratorium, która jest bardzo potrzebna i ma służyć tutejszym mieszkańcom, jednej z największych ormiańskich wspólnot katolickich. Wizytę w Panik zakończyło skromne przyjęcie.
W poniedziałek abp Betancourt gościł w Erywaniu u abp. Rafała Minassiana, Ordynariusza Ormiańskiego Kościoła Katolickiego dla Armenii i Europy Wschodniej. Spotkał się też z rektorem erywańskiego Seminarium Duchownego pw. Świętych Archaniołów, ks. Masztocem. Na spotkaniach rozmawiano o działaniach humanitarnych Ordynariatu na rzecz uchodźców, o trudnościach z jakimi obecnie mierzy się Kościół katolicki i cały naród.
7 grudnia delegat papieża został w Eczmiadzynie przyjęty przez patriarchę Kościoła apostolskiego, katolikosa Karekina II.
W uroczystość Niepokalanego Poczęcia Nuncjusz Apostolski odprawił mszę św. w domu sióstr Miłosierdzia Matki Teresy z Kalkuty, podczas której dwie nowicjuszki odnowiły śluby.
Tego samego dnia spotkał się z ministrem spraw Zagranicznych, oraz odbył oficjalna wizytę u Prezydenta Armenii, Armena Sarkisjana [TUTAJ artykuł]
» artykuł o wizycie na stronie Nuncjatury Armenii i Gruzji (w j. angielskim, włoskim)
SIOSTRY MIŁOSIERDZIA MATKI TERESY Z KALKUTY ![]()
![]()
GIUMRI
PANIK
EŁ
W Bejrucie (Liban), w WIELKI PIĄTEK, w kościele Świętego Zbawiciela katolikos – patriarcha Rafał Piotr XXI przewodniczył wieczornemu nabożeństwu wielkopiątkowemu oraz ceremonii ukrzyżowania i pogrzebu Chrystusa. Wzięli w niej udział księża, przedstawiciele ambasady, a także bardzo wielu wiernych. Po odczytaniu Ewangelii, Patriarcha wygłosił homilię.
Rozważał w niej, w jakiej intencji wierni przyszli dziś na celebrację pamiątki Ukrzyżowania Chrystusa – czy po to, by przez krótki czas być świadkami wielkiego dramatu, czy też z ciekawości uczestniczenia w ukrzyżowaniu i śmierci Pana?
Nawiązał do przeszłości, gdy wielkie tłumy, z głośnymi okrzykami, zgromadzone wokół krzyża, obserwowały drogę dobrego człowieka niosącego ciężar krzyża na Kalwarię. Tłumy podążały za Nim, za Tym, który pomagał swemu ludowi i obdarzał go nieskończoną miłością, aż poświęcił życie dla zbawienia ich dusz. Ale szli z nim na Golgotę, a ich serca przepełniała nienawiść i gniew. Towarzyszyli Mu aż do końca, by być światkami Jego śmierci.
Patriarcha dalej mówił – jaka to zdrada, co za niewdzięczność ludzi, którzy z Nim jedli i pili, byli przez Niego uzdrawiani, byli świadkami cudów Boga wcielonego. Zdrada i oszustwo Tego, który poświęcił swoje życie, aby cała ludzkość mogła zostać wybawiona z niewoli szatana. Mówił, że to nieludzkie zachowanie powtarza się, niestety, i w naszych czasach. W naszym życiu osobistym, społecznym i narodowym, a nawet na arenie międzynarodowej.
Nie rozumiemy zasięgu i znaczenia Bożej miłości. Zamiast współistnienia i wzajemnej miłości z łaski Niebios, depczemy się nawzajem i sprzedajemy nasze ojczyzny i narody za mniej niż trzydzieści srebrników.
Dalej patriarcha Rafał Piotr XXI zastanawiał się, czy jesteśmy w ogóle świadomi tego, jak się krzywdzimy zarówno jako przyjaciele, jak i jako naród. Dlaczego walczymy ze sobą, skoro znamy prawdę, że jesteśmy tylko przechodniami na tym świecie. Że zbłądziliśmy i zgrzeszyliśmy zapierając się Pana, popełniliśmy grzechy ciężkie, nie słuchaliśmy Bożych przykazań i nie czyniliśmy tego, co nam Jezus nakazał.
Na koniec modlił się:
„Zwracam się do Ciebie, Panie, ze skruszonym sercem i duszą, i proszę o przebaczenie, tak jak przebaczyłeś w swoim miłosierdziu Piotrowi, który wspomniał na to, co mu powiedziałeś i gorzko zapłakał z powodu zdrady i zaparcia się swego Pana. Obyśmy tak samo opłakiwali nasze grzechy i powrócili do naszego Zbawiciela z czystym sercem i duszą, odnowieni Jego łaską i światłem. Przyjdźmy wszyscy, aby oddać cześć i chwałę Ukrzyżowanemu Zbawicielowi”.
zdjęcia i nagranie: FB Parafii świętego Zbawiciela (Paroisse Saint Sauveur), Bejrut,
» artykuł w j. ormiańskim, homilia Katolikosa (Vatican News)
W dniach 14 – 21 listopada 2020 r. w Armenii przebywał ks. Leszek Kryża TChr, dyrektor biura Zespołu Pomocy Kościołowi na Wschodzie przy Konferencji Episkopatu Polski. Zespół, powołany przez KEP w roku 1989, ma na celu organizowanie i niesienie pomocy duchowej i materialnej katolikom na Wschodzie. Przyjazd ks. Leszka Kryży do Armenii to świadectwo solidarności z ormiańskim narodem, to realizacja misji Zespołu, czyli – pomoc Kościołowi.
Wyjazd był przygotowywany od blisko miesiąca, a jego program imponuje. Pobyt zorganizował Ordynariat Ormiańskiego Kościoła Katolickiego dla Armenii i Europy Wschodniej. Z prośbą o pomocy dla Kościoła Armenii zwrócił się do Zespołu w pierwszych dniach wojny ks. Rafał Krawczyk, duszpasterz tego Ordynariatu, proboszcz parafii Świętego Krzyża w Soczi.
Celem misji ks. Leszka Kryży było przede wszystkim osobiste zapoznanie się na miejscu z aktualną sytuacją życiową i potrzebami dziesiątek tysięcy uchodźców przybyłych do Armenii z Arcachu w wyniku wojny i warunków podpisanego rozejmu, objętych opieką Ormiańskiego Kościoła Katolickiego. Ale także zapoznanie się z obecnością, zaangażowaniem i warunkami życia niewielkich katolickich wspólnot – często skrajnie ubogich, szczególnie w górskim rejonie Aszocka (północna Armenii, prowincja Szirak), gdzie żyje najwięcej Ormian katolików.
Podczas pobytu Księdzu Dyrektorowi towarzyszyli: wraz z nim przybyły z Polski, ks. Rafał Krawczyk i ks. Karnik Hovsepian – duszpasterze ormiańskiego Kościoła katolickiego, główni organizatorzy i realizatorzy programu pobytu ks. Leszka Kryży w Armenii. A jednocześnie przewodnicy, tłumacz (ks. Rafał), kierowca (ks. Karnik). Ks. Krawczyk obserwował i komentował na żywo tamtejszą sytuację również dla Caritas Polska, przygotowując osobne materiały.
Reprezentowany przez ks. Leszka Zespół już udzielił skromnej pomocy materialnej, a przewidziana jest dalsza, dla tutejszego ormiańskiego Kościoła katolickiego, który – na miarę swoich możliwości – natychmiast, gdy tylko powstała taka potrzeba, włączył się w pomoc; dla niewielkiego, ubogiego Kościoła, który ma obecnie pod swoją opieką ok. 8-10 tys. uchodźców. Ponieważ exodus Ormian z Górskiego Karabachu (Arcachu) trwa – liczba ta niewątpliwie znacznie się zwiększy. W pomoc jest zaangażowane całe duchowieństwo i wolontariusze.
W rejonie Giumri część uchodźców mieszka w obozie stworzonym w młodzieżowo - dziecięcym Centrum Kościoła Katolickiego im. Kard. Agadżaniana w wiosce Toros, w pobliżu Aszocka. Również w Centrum Edukacyjno – Wychowawczym, prowadzonym przez ormiańskie siostry Niepokalanego Poczęcia NMP w Giumri, przebywa obecnie ok. 55 rodzin. Siostry opiekują się też tymi rodzinami uchodźców, które zajmują mieszkania w sąsiednich blokach.
Pobyt w Armenii rozpoczął się od spotkania przybyłych z Polski księży z abp. Rafałem Minassianem, Ordynariuszem Ormiańskiego Kościoła Katolickiego dla Armenii i Europy Wschodniej. Rozmawiano o sytuacji Kościoła i narodu ormiańskiego, będącej skutkiem konfliktu i podpisanego 10 listopada rozejmu, ich potrzebach, a także o możliwości zaangażowania innych organizacji na rzecz pomocy uchodźcom. W rozmowie abp. Minassian (Ordynariusz Kościoła a jednocześnie dyrektor Caritas Armenia) podkreślał, że w tej chwili najbardziej potrzebne są środki na zapewnienie ciepłych ubrań, wyżywienia, ale też na opłacenie kosztów bytowych – wody, prądu, ogrzewania.
Kolejne spotkanie w Erywaniu odbyło się z Ambasadorem Rzeczpospolitej Polskiej, Pawłem Cieplakiem. Rozmawiano o organizacji ewentualnych działań pomocowych dla uchodźców ze strony państwa polskiego.
W niedzielę po mszy św. pod przewodnictwem ks. Rafała Krawczyka w ormiańskokatolickiej katedrze pw. Świętych Męczenników w Giumri, odbyło się spotkanie księży z tamtejszymi wiernymi w niewielkim – ze względu na pandemię – gronie. Po południu – wyjazd z pomocą do uchodźców przebywających w obozie w Centrum im. Kard. Agadżaniana. Tam też spotkania z ludźmi, którzy ratując życie, stracili cały swój dobytek. Dla nich w tej chwili jest bardzo ważne takie okazanie zainteresowania, współczucia, bycie z nimi w biedzie. Dziękowali za wsparcie i opiekę. Dziękują za wszystko, bo nie mają niczego. Dzielili się swoim bólem. Ale i kawą częstowali…
Kolejne dni, to wizyta księży w górskich wioskach: Arpeni (modlitwa w kościele zbudowanym przez ks. Rafała, dzięki ofiarności wspólnot katolickich w Polsce) i Ghazanci, gdzie trwa budowa nowego kościoła katolickiego. Następnie odwiedziny w szpitalu w Aszocku – ufundowanym przez św. Jana Pawła II po trzęsieniu ziemi w 1988 r., u uchodźców przebywających w Giumri pod opieką sióstr i msza św. w kościele w Azatan (na południe od Giumri). Po drodze – widok drogi zapchanej pojazdami Ormian, ciągnącymi tu z Arcachu.
Środa 18 listopada, to już odjazd z Giumri po porannej, pożegnalnej z tym miastem, mszy św. w Katedrze. Wyjazd do wioski Marmashen, tam odwiedziny i modlitwa – wyśpiewana na dwa głosy ormiańskich księży i trzeci, kobiecy – w starym kościele z X w. Stamtąd w drogę w kierunku Erywania. Po drodze przystanek, by popatrzeć na rozległe widoki na pustkowia wokół Marmashen, Giumri. Ks. Karnik zaprosił gości do swojej parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Panik, której jest proboszczem. Tu też wspólna modlitwa, m.in. przy znajdujących się przy kościele grobach: pierwszego biskupa Ordynariatu Nersesa Nersesiana i ks. Komitasa, tutejszego proboszcza w latach 1991 - 1997.
Po przyjeździe do Erywania modlitwa i spotkanie ks. Leszka i towarzyszących mu księży z rektorem seminarium, ks. Masztocem i seminarzystami w kaplicy tutejszego Seminarium Duchownego pw. św. Archaniołów.
Następnego ranka wstrząsające, jedno z najtrudniejszych w czasie tego pobytu, doświadczenie – wyjazd na cmentarz w Erywaniu, gdzie spotyka się całe kwatery świeżych grobów – ziemnych mogił pokrytych warstwami kwiatów, flagami Armenii. Spoczęli tu młodzi żołnierze, którzy zginęli na wojnie. Żołnierze, którzy odbywali służbę wojskową, wezwani w ramach ogólnej mobilizacji, ale też ochotnicy. Mieli po 18, 19, czy dwadzieścia parę lat. Księża modlili się wśród mogił, modlili się nad mogiłami wraz z bliskimi tych, którzy w nich spoczęli.
W Erywaniu jest większość z tych świeżych grobów – ale nie jedyny to taki cmentarz. Tu już zresztą brakuje miejsca, choć słychać było, że koparka przygotowywała jeszcze kolejne miejsca pochówków. Wielu żołnierzy zostaje pochowanych na innych cmentarzach Armenii, co też zależy od woli rodziny – w Giumri, na cmentarzach parafialnych, a także np. przy klasztorze Chor Wirap. Ciągle jeszcze poszukuje się zaginionych.
Wieczny odpoczynek racz Im dać, Panie, a światłość wiekuista niechaj Im świeci. Niech odpoczywają w pokoju. Amen.
Ով Տէր հավերժական հանգիստ շնորհէ անոր հոգւոյն, հավերժական լույսերով լուսաւորէ զինք, թող որ խաղաղութեամբ ննջէ: ԱՄԷՆ
Po wizycie w ośrodku Caritas Armenia, w mieście Artaszat (prowincja Ararat, ok. 30 km od Erywania), usytuowanym przy drodze z Erywania do Arcachu, odwiedziny i spotkanie z uchodźcami zakwaterowanymi w przedszkolu udostępnionym przez sołtysa pobliskiej wioski. Ludzie, z którymi tu księża się spotkali, świeżo po utracie ziemi, domów, często bliskich – są przygnębieni, w opłakanym stanie psychicznym. Dzieci, początkowo bardzo wystraszone, pomału dochodzą do siebie.
W tym rejonie znajduje się ok. 10 tys. uchodźców objętych opieką państwa, przy aktywnej pomocy ośrodka Caritas. Rozmieszczeni są w Artaszacie i miejscowościach na terenie całej ararckiej prowincji – w domach mieszkalnych, szkołach i innych państwowych obiektach. Z Artaszatu wiedzie droga, w kierunku Arcachu, do drugiego dużego ośrodka dla uchodźców w mieście Goris (ok. 200 km stąd).
Po spotkaniu i błogosławieństwie uchodźców, wizyta w klasztorze Chor Wirap, położonym kilka kilometrów na południe od Artaszatu, tuż przy granicy z Turcją. Chor Wirap jest jednym z symboli Armenii, miejscem uwięzienia przez 13 lat Grzegorza Oświeciciela, jednym z najczęściej odwiedzanych w Armenii.
Następny dzień był ostatnim tej tygodniowej wizyty. Rozpoczęła go audiencja księży i przedstawicieli polskiej dyplomacji, w tym ambasadora Polski Pawła Cieplaka i dwóch konsulów – Bartosza Jabłońskiego i Jarosława Strychalskiego, u Ordynariusza abp. Rafała Minassiana. Było to pierwsze po długiej przerwie, spowodowanej pandemią koronawirusa, spotkanie polskich dyplomatów z arcybiskupem. Rozpoczęło się mszą św. po polsku w kaplicy w jego siedzibie. Potem nastąpiło spotkanie w sali audiencyjnej, podczas którego abp. Minassian m.in. skierował podziękowania dla przedstawicieli Polski za solidarność Polaków z Armenią, ich zaangażowanie i wsparcie. Szczególne podziękowanie arcybiskup przekazał na ręce ambasadora za obecność ks. Rafała Krawczyka – za jego wieloletnie zaangażowanie dla Narodu Ormiańskiego i jego Kościoła – który i teraz, w tak trudnym czasie, nie pozostawił go.
Po audiencji kolejny punkt programu, to wyjazd do Eczmiadzyna – odwiedzenie grobu św. Rypsymy (Hripsyme) w podziemiach kościoła jej imieniem, kościoła św. Gajany (Gajane), eczmiadzyńskiego pomnika Ludobójstwa Ormian.
Zwieńczeniem wizyty w Armenii był wyjazd księży na Cicernakaberd („Twierdza Jaskółki”) – wzgórze z kompleksem pomnikowy w Erywaniu. Jest to największy w Armenii pomnik poświęcony pamięci ofiar Ludobójstwa Ormian w 1915 roku, wzniesiony w 1965 r. Tutaj złożenie wiązanki kwiatów w polskich barwach, którą księża - Polacy przenieśli, modląc się, całą długą drogą prowadząca do monumentu. Potem modlili się przy wiecznie płonącym zniczu w jego sercu.
To już koniec tej tygodniowej, trudnej i bardzo emocjonującej – ze względu na zetknięcie się z panującą w całym kraju żałobą, z nieszczęściem i bólem spotykanych ludzi – „pielgrzymki” ks. Leszka Kryży TChr z Zespołu Pomocy Kościołowi na Wschodzie i duszpasterzy ormiańskiego Kościoła katolickiego.
Oprac. EŁ,
na podstawie: informacje od ks. Rafała Krawczyka, FB ks. Karnika Hovsepiana,
Tweeter i strona www Zespołu Pomocy Kościołowi na Wschodzie,
relacje i rozmowy publikowane przez Radio Maryja, Nasz Dziennik, Caritas Polska.
21 listopada 2020 r
| TUTAJ FOTORELACJA |
(por. Iz 1,17: Zaprawiajcie się w dobrem! Troszczcie się o sprawiedliwość, wspomagajcie uciśnionego, oddajcie słuszność sierocie, w obronie wdowy stawajcie!).
Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan odbywa się co roku między 18 a 25 stycznia. Termin ten został zaproponowany w 1908 r. przez pioniera ruchu ekumenicznego, Paula Wattsona z USA. Co roku między dawnym świętem katedry św. Piotra a świętem nawrócenia św. Pawła, chrześcijanie różnych wyznań spotykają się na całym świecie na ekumenicznych nabożeństwach, modlitwach, konferencjach, koncertach i innych spotkaniach. W niektórych miejscach inicjatyw jest tak dużo, że Tydzień Modlitw – wbrew swej nazwie – trwa kilka tygodni, a nawet miesiąc. Zwyczajem przyjętym na nabożeństwach w ramach Tygodnia Modlitw jest gościnna wymiana kaznodziei – w kościele danego wyznania kazanie wygłasza duchowny innej denominacji.
Co roku na Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan przygotowywane są materiały z tekstami biblijnymi, rozważaniami, modlitwami, propozycjami liturgii nabożeństw itp. Od 1966 r. materiały te razem przygotowują Komisja „Wiara i Ustrój” Światowej Rady Kościołów oraz Papieska Rada (wcześniej Sekretariat) ds. Popierania Jedności Chrześcijan.
Tematy poszczególnych dni ekumenicznej oktawy w tym roku są następujące:
1: Uczcie się postępować dobrze;
2: Gdy sprawiedliwości stanie się zadość…
3: Czyńcie sprawiedliwość, miłujcie życzliwość i bądźcie pokorni wobec Boga;
4: Oto łzy znękanych
5: Śpiewając pieśń Pana na obcej ziemi;
6: Co uczyniliście jednemu z tych braci Moich najmniejszych, Mnie uczyniliście
7: „To, co jest teraz, nie musi takim pozostać”;
8: Sprawiedliwość, która przywraca wspólnotę
W wydarzeniu uczestniczyli m.in. obecny Ambasador RP Paweł Cieplak (wirtualnie…), Konsul RP Bartosz Jabłoński, pani Liana Harutyunyan, prezes Związku Polaków w Armenii „Polonia”, a także ks. Karnika Hovsepian, reprezentujący abp. Rafała Minassiana, proboszcz parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Panik, przewodniczący Związku Młodzieży Katolickiej.
Przed rozpoczęciem minutą ciszy wszyscy obecni uczcili pamięć Ormian, którzy zginęli w trakcie wojny w Arcachu.
Odśpiewano hymn Rzeczypospolitej Polskiej, następnie przemówienie wygłosił przedstawiciel ormiańskiego Kościoła katolickiego z Panik.
Ks. Garnik Hovsepian przekazał serdeczne życzenia od abp. Minassiana wszelkiej pomyślności dla Polskiego Narodu z okazji jego Święta Narodowego, wraz z błogosławieństwem - skierowane do wszystkich obecnych, do wszystkich Polaków, oraz jego słowa, w których pokrótce przedstawił fragment historii Polski, okoliczności uzyskania przez nią po 123 latach w 1918 r. niepodległości, odbudowę po I. wojnie i latach rozbiorów. Zapewnił o modlitwie za Polskę, za Polaków historycznych przyjaciół Ormian. Ormianie to naród od wieków związany z historią Polski.
„Niech Bóg Wszechmogący strzeże i chroni Rzeczpospolitą Polską ” - zakończył.
Po oficjalnych wystąpieniach ks. Karnik odprawił Msze św. Wygłosił kazanie, nawiązując do czytania przypadającego na ten dzień - fragmentu listu św. Pawła do Efezjan (Ef 6, 1–9). Skomentował w nim również dzisiejszą Ewangelie wg św. Łukasza (Ew. Łk 9, 10–17).
Na zakończenie uroczystości polonijny chór "Gwiazdeczka" dał koncert polskich pieśniami patriotycznych.
EŁ; na podstawie artykułu ks. Karnika Hovsepiana, za VATICAN NEWS
zdjęcia: FB Polish Community in Armenia - Polonia - Związek Polaków w Armenii
W orędziu wydanym na I Światowy Dzień Pokoju (1.01.1968), papież Paweł VI, przedstawiając jego ideę, napisał m.in.:
"Zwracamy się do wszystkich ludzi dobrej woli z wezwaniem, aby dzień 1 stycznia 1968 r. był obchodzony na całym świecie jako "Dzień Pokoju". Pragnęlibyśmy też, by obchody te ponawiano każdego roku, tak aby pierwszy dzień w kalendarzu, który odmierza rytm ludzkiego życia w czasie, stał się jak gdyby zapowiedzią i obietnicą tego, iż w przyszłych dziejach ludzkości będzie panował pokój, oparty na sprawiedliwej i dobroczynnej równowadze."
"W chwili, gdy odważyliśmy się mieć nadzieję, że najgorsze z nocy pandemii Covid-19 zostało zażegnane, na ludzkość spadła nowa, straszliwa katastrofa. Staliśmy się świadkami nadejścia kolejnej plagi: kolejnej wojny, częściowo porównywalnej do Covid-19, ale jednak sterowanej przez karygodne ludzkie decyzje. (...)
Ta wojna, wraz ze wszystkimi innymi konfliktami na całym świecie stanowi bowiem klęskę całej ludzkości, a nie tylko stron bezpośrednio w nią zaangażowanych. O ile na Covid-19 znaleziono szczepionkę, o tyle na wojnę nie znaleziono jeszcze odpowiednich rozwiązań”– napisał papież Franciszek w orędziu.
ORĘDZIE JEGO ŚWIĄTOBLIWOŚCI FRANCISZKA
NA 56. ŚWIATOWY DZIEŃ POKOJU 1 STYCZNIA 2023 ROKU
Nikt nie może ocalić się sam.
Po Covidzie-19 wyruszyć na nowo, by wspólnie wytyczać drogi pokoju
Słowa proroka Izajasza wyrażają pocieszenie, westchnienie ulgi ludu wygnanego, wyczerpanego przemocą i niesprawiedliwością, narażonego na upokorzenie i śmierć. Prorok Baruch zastanawiał się nad tym: „Cóż się to stało, Izraelu, że jesteś w kraju nieprzyjaciół, wynędzniały w ziemi obcej, uważany za nieczystego na równi z umarłymi, zaliczony do tych, co schodzą do Otchłani?” (3, 10-11). Dla tych ludzi przybycie zwiastuna pokoju oznaczało nadzieję na odrodzenie się z gruzów historii, początek świetlanej przyszłości. (...)
2. Dialog międzypokoleniowy na rzecz budowania pokoju
W świecie, gdzie nadal panuje pandemia, która spowodowała nazbyt wiele problemów, „niektórzy próbują uciec od rzeczywistości, chroniąc się w prywatne światy, a inni stawiają jej czoło z destrukcyjną przemocą, ale między egoistyczną obojętnością a protestem odwołującym się do przemocy istnieje opcja, która jest zawsze możliwa – dialog. Dialog między pokoleniami”[5].
Każdy szczery dialog, choć nie jest pozbawiony słusznej i pozytywnej dialektyki, zawsze wymaga podstawowego zaufania między rozmówcami. Musimy powrócić do tego wzajemnego zaufania i je odzyskać! (...)
Jest to ważna inicjatywa dla - w większości katolickiej - społeczności Panik.
Beneficjenci tego projektu, to 2324. mieszkańców gminy, a także osoby obecnie pracujące za granicą, goście i mieszkańcy sąsiednich gmin.
Panik to wieś we wschodniej części prowincji Shirak. Została założona przez ormiańskich katolików, emigrantów z rejonu Alashkert w zachodniej Armenii, przybyłych tu w 1812 r.
W wiosce znajduje się kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, wybudowany w 1846 r., w miejscu kaplicy powstałej w 1829 r. Obecnie jego proboszczem jest ks. Karnik Hovsepian, protoarchimandryta ormiańskiego Kościoła katolickiego. Od niego też pochodzi informacja o niniejszym projekcie.
Społeczność Panik, w większości katolicka, jest jedną z największych w prowincji Shirak. Boryka się z wieloma problemami, m.in. brakiem pracy, lokali na spotkania czy domu kultury. Doprowadza to do opuszczania wioski przez ludzi młodych, a także przez całe rodziny. Przenoszą się do dużych miast lub za granicę. Dlatego ormiańskokatolicka parafia w Panik podejmuje różne inicjatywy by pomóc w rozwiązywaniu problemów członków wspólnoty.
Jedną z nich jest obecny projekt wyremontowania sali im. Kard. Agadżaniana (Aghajanian Hall), części budynku Oratorium.
Obecnie z powodu braku odpowiedniego miejsca w gminie Panik uroczystości związane z chrzcinami, urodzinami, przyjęcia weselne, a także stypy odbywają się w prywatnych domach. Jest to niewygodne organizacyjnie (małe pomieszczenia, brak stołów, krzeseł i naczyń). Dlatego też mieszkańcy Panik korzystają czasem z wynajmu sali w mieście Artik, co – łącznie z dodatkowymi kosztami transportu - jest bardzo drogie.
Celem opisywanego projektu jest właśnie stworzenie takiej sali na imprezy okolicznościowe przy kościele w Panik, w budynku Oratorium, wyremontowanie jednej jego części - sali im. kard. Agadżaniana, umeblowanie holu głównego, kuchni i spiżarni. Budynek jest obecnie w opłakanym stanie. Jest opracowywany projekt renowacji.
» więcej informacji na temat projektu
a także możliwość przekazania darowizny na ten cel
Darowizny można również wpłacać na konto:
ks. Rafał Krawczyk, 43 1020 1026 0000 1502 0225 0215; tytuł płatności: "Panik, projekt Aghajanian Hall"
‹ Grzegorz Piotr XV Agadżanian
Sala nosi imię kardynała Grzegorza Piotar XV Agadżaniana, w latach 1937 - 1962 patriarchy Kościoła katolickiego obrządku ormiańskiego.
22 marca 2020 r. w Watykanie została podana informacja o proces beatyfikacyjny patriarchy ormiańskiego Kościoła katolickiego Grzegorza Piotra XV Agadżaniana (artykuł na ten temat}
EŁ
| Rzeźba Timothiego Szhmalza (VATICAN MEDIA Divisione Foto) |
W niedzielę 13 listopada 2022 r. – po raz szósty – obchodzony będzie w całym Kościele Światowy Dzień Ubogich. Mottem tegorocznego Dnia są słowa z drugiego listu św. Pawła do Koryntian:
„Chrystus dla was stał się ubogim” (2 Kor 8, 9)
Papież Franciszek wydał Orędzie na ten dzień (Rzym, u św. Jana na Lateranie, 13 czerwca 2022, we Wspomnienie św. Antoniego z Padwy).
„Chrystus Jezus […] dla was stał się ubogim». Tymi słowami Apostoł Paweł zwraca się do pierwszych chrześcijan w Koryncie, aby utwierdzić ich działania solidarnościowe na rzecz potrzebujących braci. Światowy Dzień Ubogich również w tym roku staje się na nowo swego rodzaju pozytywną prowokacją, która ma nam pomóc w refleksji nad naszym stylem życia oraz nad wieloma wymiarami ubóstwa, które pojawiają się w tym obecnym momencie dziejowym." - napisał papież Franciszek.
Światowy Dzień Ubogich ustanowił papież Franciszek w Liście Apostolskim „Misericordia et Misera” ogłoszonym na zakończenie Jubileuszowego Roku Miłosierdzia 20 listopada 2016 r. Obchodzony ma być corocznie w 33. niedzielę zwykłą (wg łacińskiego kalendarza liturgicznego), przed uroczystością Jezusa Chrystusa, Króla Wszechświata. To dzień miłości i solidarności z cierpiącymi z powodu biedy i niedostatku. Jest wezwaniem, aby każdy dzień był pełen miłości do drugiego człowieka. Głównym celem Światowego Dnia Ubogich jest zachęcenie Kościoła do „wyjścia poza” swoje mury, aby na wiele sposobów stawić czoła ubóstwu, jakie objawia się w dzisiejszym świecie.
Prefekt Dykasterii ds. Posługi Miłosierdzia kard. Krajewski: Dzień Ubogich stawia nas w środku Ewangelii W najbliższą niedzielę po raz szósty będzie obchodzony Światowy Dzień Ubogich. Jałmużnik Papieski uważa, że ma on służyć temu, byśmy odnaleźli się w środku Ewangelii. Podkreśla, że taki był zamiar Papieża Franciszka, kiedy ustanawiał ten dzień. Dodaje, że Jezus od rana do wieczora zajmował się tymi, którzy byli w potrzebie.
W tym roku z okazji przypadającego w niedzielę Światowego Dnia Ubogich 9 listopada, przed audiencją ogólną, Papież poświęcił na placu św. Piotra rzeźbę bezdomnego p.t. „Schronienie”. Przedstawia ona naturalnych wymiarów osobę bezdomną przykrywaną kocem przez nadlatującego gołębia. Twórcą rzeźby jest kanadyjski artysta Timothy Schmalz. Gołębica jest symbolem Ducha Św., który daje siłę do przyodziania nagiego. Autor chciał, by jego dzieło ukazywało, że troska o ubogich jest naszą moralna powinnością, jak o tym mówi 25. rozdział Ewangelii św. Mateusza. Symbol gołębia, który mocą swych małych skrzydeł przykrywa bezdomnego ma nas zainspirować, byśmy zrobili to samo naszymi rękoma. Kopie tej rzeźby mają być zainstalowane w różnych miastach, aby pomóc w zbiórce pieniędzy dla bezdomnych. "Bezdomni często są niewidoczni i to jest pierwszy problem, pierwsze zadanie. Sprawić, by bezdomni zostali zauważeni. Temu ma służyć ta rzeźba." - powiedział Timothy Schmalz.
Po okresie zagrożenia pandemicznego w ostatnich latach, Watykan powraca do normalnego rytmu obchodów Światowego Dnia Ubogich. Od kilku dni na Placu św. Piotra czynne jest ambulatorium, gdzie można dokonać podstawowych, bezpłatnych badań. W niedzielę, po Mszy Świętej, w sali św. Jana Pawła II odbędzie się obiad dla 1,3 tys. ubogich. Już od kilku dni rozprowadzany jest, poprzez parafie, dar Papieża Franciszka – ok. 5 tys. paczek z najpotrzebniejszymi artykułami. Są w nich m.in. ryż, makaron, oliwa, kawa, różne ciastka – to wszystko jest znakiem bliskości, podobnie jak opłacenie rachunków wielu rodzinom, które przeżywają trudne chwile.
EŁ, na podstawie Vatican News
» PEŁNY TEKST (w kilku językach) ORĘDZIA OJCA ŚWIĘTEGO
Աղքատներու համաշխարհային օր. Քահանայապետը օրհնեց անօթևաններուն հոգ տանելու հրաւէր ուղղող քանդակ մը։
Օրուան նշումը եւ Օրուան հետ առնչուող ձեռնարկներու կազմակերպութիւնը յանձնուած է Աւետարանութեան Վերատեսչութեան որ այս տարի եւս Վատիկանի մէջ նախաձեռնած է զանազան միջոցառումներ որոնց շարքին, կիրակի օր, Սուրբ Պետրոս Պազիլիքային մէջ Քահանայապետին մատուցած պատարագէն ետքը` Պօղոս Զ անուան դահլիճին մէջ պատրաստուած ճաշկերոյթը, որուն հիւրերը կը հանդիսանան 1300 աղքատներ։ (...)
Ks. Hovsep Galstian, duszpasterz w miejscowościach górskiego rejonu Aszocka, zaprasza, szczególnie młodych ludzi, do udziału we wznawianych mszach św. w miejscowościach Ghazanchi, Bavra, Sizavet, w tym tygodniu 16 -17 maja.
Ale zaprasza nie tylko na liturgie - również, po mszy św., do wspólnego sprzątania terenu przy kościołach i ośrodkach młodzieżowych, a także - w niektórych miejscach - do sadzenia w tym tygodniu drzew, oczywiście z zachowaniem koniecznych w obecnych warunkach pandemii koronawirusa zasada bezpieczeństwa sanitarnego.
Jest to odpowiedź na apel papieża Franciszka. Dołączenie do tysięcy katolików z całego świata, aby chronić nasz wspólny dom. Razem, przez działanie i wiarę, można rozwiązać ekologiczny kryzys.
Papież skierował taki apel z okazji 5. rocznicy ogłoszenia encykliki "Laudato sí" i związanym z nią tygodniem szczególnych inicjatyw wyrażających troskę o nasz wspólny dom.
Tydzień Laudto sí obchodzony będzie w dniach od 16 do 24 maja i jest zaproszeniem skierowanym do wszystkich parafii, diecezji, szkół i innych instytucji, aby głębiej rozważały i rozwijały swoje zaangażowanie w realizację wytycznych tej encykliki. Pomimo bowiem wielkiego oddania wielu, ciągle rośnie kryzys środowiska i trzeba konkretnych wskazówek i działań, aby temu zapobiec. Dlatego Franciszek zachęca do włączenia się w te obchody.
Z listu Papieża:
„Jaki świat chcemy pozostawić tym, którzy przyjdą po nas, dorastającym dzieciom? Zmotywowany tym pytaniem, chciałbym zaprosić Was do włączenia się w Tydzień Laudato Sí w dniach 16–24 maja 2020 r. To globalna kampania z okazji 5. rocznicy encykliki Laudato Sí, w trosce o wspólny dom – powiedział w wideoprzesłaniu Ojciec Święty. - Ponawiam moje pilne wezwanie, by odpowiedzieć na kryzys ekologiczny. Wołanie ziemi i krzyk ubogich nie mogą już tak dłużej trwać. Zatroszczmy się o stworzenie, dar naszego dobrego Boga Stwórcy. Świętujmy wspólnie Tydzień Laudato Si'.
Niech Bóg Was błogosławi i pamiętajcie, by modlić się za mnie. Dziękuję.“
(Zdjęcia z zeszłorocznej akcji sadzenia drzew w Mets Sepasar, i tegoroczne - 17 maja 2020 r. - ze sprzątania terenu przy tamtejszym kościele przez młodych ludzi.)
EŁ
na podstawie: Vatican News, FB ks. Hovsepa Galstiana
Diecezja rzymska rozpoczęła proces beatyfikacyjny i kanonizacyjny kard. Grzegorza Piotra XV Agadżaniana – katolickiego patriarchy ormiańskiego i prefekta Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów. Zmarł on w Rzymie w opinii świętości w 1971 r. w wieku 76 lat.
Już w 2017 roku wikariusz generalny diecezji rzymskiej kard. Angelo De Donatis podpisał edykt, w którym podkreślił, że ormiański kardynał był człowiekiem charakteryzującym się głęboką kulturą teologiczną, który poświęcił swe życie służbie Bogu i Kościołowi. „Z mądrością i miłością kierował katolickim Kościołem ormiańskim wspierając jego rozwój duchowy i materialny. Tę samą miłość, roztropność i gorliwość w głoszeniu orędzia ewangelicznego okazał, kiedy powierzono mu kierowanie Kongregacją Rozkrzewiania Wiary. We wszystkich okolicznościach życia dawał świadectwo swej wiary w Boga, z radością, że był mu oddany i z nieustannym pragnieniem przekazywania jej braciom” – napisał kard. De Donatis.
28 października 2022 r. w Rzymie, w absydzie bazyliki św. Jana na Lateranie o godzinie 12.00, rozpoczęła się uroczysta sesja – ceremonia rozpoczynająca kolejny etap procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego Sługi Bożego Patriarchy kard. Grzegorza Piotra XV Agadżaniana. W sesji wziął udział katolikos patriarcha Cylicji dla Ormian katolików Rafał Piotr XXI Minassian, wraz z kilkoma ormiańskokatolickimi biskupami.
Jest to pamiętny dzień dla ormiańskiego Kościoła katolickiego ale i dla wszystkich Ormian. Zaczął się wczesnym rankiem, kiedy Patriarcha Rafał Piotr XXI, wraz z biskupami i duchownymi, modlił się w ormiańskim kościele św. Mikołaja z Tolentino, przy grobie kard. Agadżaniana o wstawiennictwo za wszystkich, którzy się do Niego będą zwracać.
Po południu kard. De Donatis oficjalnie rozpoczął fazę diecezjalną procesu beatyfikacyjnego Sługi Bożego. Program rozpoczął się odśpiewaniem modlitwy Ojcze nasz po ormiańsku. W inauguracyjnej sesji dochodzenia w sprawie życia, heroiczności cnót i sławy świętości kandydata na ołtarze był obecny postulator procesu, o. Carlo Calloni, postulator generalny Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów. Wicepostulatorem będzie rektor Kolegium Ormiańskiego w Rzymie, ks. Nareg Naamoyan.
W niedziela, 30 października 2022 r., godz. 11:00, w kościele pw. św. Mikołaja katolikos patriarcha Rafał Piotr XXI odprawił uroczystą mszę św. dziękczynną za rozpoczęcie procesu beatyfikacyjny kard. Agadżaniana. (TUTAJ art. w j.ormiańskim)
*
Ghazaros Agadżanian (szerzej znany we włoskiej pisowni swego nazwiska – Agagianian) urodził się 18 września 1895 r. w gruzińskiej miejscowości Achalciche w rodzinie katolickiej obrządku ormiańskiego. Początkowo kształcił się w prawosławnym seminarium duchownym w Tyflisie (Tbilisi), a od 1906 r. na Papieskim Uniwersytecie Urbanianum. W grudniu 1917 r. przyjął święcenia kapłańskie i powrócił na Kaukaz, gdzie był duszpasterzem w Tyflisie. do w 1921 r. ponownie wyjechał do Rzymu – i nigdy już nie wrócił do ojczyzny. Nie mógł spotkać nikogo ze swej rodziny aż do 1962 r., gdy ówczesny przywódca ZSRR Nikita Chruszczow zezwolił jego siostrze Elżbiecie na podróż do Rzymu. Ks. Agadżanian był wicerektorem, a następnie rektorem Papieskiego Kolegium Ormiańskiego i wykładowcą Urbanianium. W 1935 r. został biskupem i wizytatorem apostolskim Patriarszego Instytutu z Bzommar (IPCB) – instytutu życia konsekrowanego dla duchownych obrządku ormiańskiego. W 1937 r. wybrano go patriarchą Cylicji (z siedzibą w Bejrucie). Przyjął imię Grzegorza Piotra (Krikor Bedros) XV. Odwiedzał diecezje i skupiska Ormian-katolików na całym świecie, zakładał sierocińce i placówki oświatowe, budował kościoły. Zabiegał o pojednanie dwóch Kościołów ormiańskich: gregoriańskiego (monofizyckiego w Armenii) i katolickiego. Przyczynił się m.in. do zorganizowania w Watykanie spotkań papieża Pawła VI z dwoma niekatolickimi patriarchami ormiańskimi: w 1967 r. z katolikosem Cylicji Chorenem I i w r. 1970 z katolikosem Eczmiadzynu Wazgenem I.
W 1946 r. Pius XII mianował go kardynałem. Przed konklawe w 1958 r. i 1963 r. był wymieniany wśród kandydatów na papieża. W 1962 r. zrezygnował z urzędu patriarchy. Od 1958 r. był bowiem proprefektem, a od 1960 prefektem Kongregacji Rozkrzewiania Wiary (od 1967 r. pod nazwą Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów). Odwiedził wiele misji katolickich na wszystkich kontynentach, popierał rozwój miejscowego duchowieństwa w krajach misyjnych oraz współpracę świeckich z duchownymi na tych obszarach. W 1964 r. był legatem papieskim na 38. Międzynarodowy Kongres Eucharystyczny w Bombaju.
Jednocześnie od 1955 r. aż do śmierci kierował Papieską Komisji ds. Redakcji Wschodniego Kodeksu Prawa Kanonicznego. W czasie Soboru Watykańskiego kard. Agadżanian był jednym z członków Prezydium (1963-1965), prowadzących obrady. W 1970 r. przeszedł na emeryturę i został kardynałem-biskupem Albano. Zmarł na raka 16 maja 1971 r. w Rzymie. Spoczywa w kościele św. Mikołaja z Tolentino przy Papieskim Kolegium Ormiańskim.
(za: misyjne.pl)
