„Księga śpiewów żałobliwych” Grzegorza z Nareku, to jedna z najgłębszych i najbardziej wpływowych ksiąg w kulturze ormiańskiej.
Jest napisana jako głęboko osobisty apel do Boga, ale dla wielu czytelników stanowi także dialog między człowiekiem a jego własną duszą. Została napisana ponad tysiąc lat temu, a mimo to do dziś wiele osób wciąż do niej powraca, zwłaszcza w trudnych i niepewnych chwilach. Od wieków przekazywana jest nie tylko jako literatura duchowa, ale także jako „lekarstwo”, recepta na różne choroby. Omawiając książki literatury światowej o silnym oddziaływaniu psychologicznym, nie można było o niej nie wspomnieć.
Jedną z najważniejszych cech „Nareka” jest szczerość. Św. Grzegorz z Nareku (Գրիգոր Նարեկացի Grigor Narekaci), nie próbuje przedstawiać się jako osoba doskonała, nieomylna czy „oświecona”. Wręcz przeciwnie, ujawnia wszystkie swoje wewnętrzne sprzeczności, lęki, poczucie winy, rozbicie i cierpienie psychiczne. Pozwala nam dostrzec, że ludzki ból jest naturalny i że człowiek może mówić o swojej wrażliwości bez maski. Człowiek rozumie, że nie jest sam w swojej wewnętrznej walce.
„Narek” uczy człowieka, by nie uciekał od własnego wnętrza. Pokazuje, że rozmowa o bólu bywa częścią procesu zdrowienia. Język "Nareka" charakteryzuje się wyjątkową muzykalnością. Powtórzenia, rytm, obrazowość i płynność modlitwy tworzą poczucie wewnętrznego skupienia.
Św. Grzegorz z Nareku wierzy, że nawet najbardziej złamany człowiek może być godny miłości, miłosierdzia i przebaczenia. Pozwala to człowiekowi nie utożsamiać się ze swoimi błędami i bólem. Przypomina, że człowiek pełni nie tylko rolę społeczną, ale także posiada duchową i emocjonalną głębię, która wymaga uwagi. (za: Vatican News)
W diasporze ormiańskiej Księga śpiewów żałobliwych była wydawana w każdej większej kolonii ormiańskiej. Począwszy od XIX w., podejmowane były również próby przekładów dzieła na inne języki. Pierwsze udane przekłady powstały na przełomie XIX i XX w. Na język polski pieśni z "Księgi śpiewów żałobliwych" tłumaczyli Anna Kamieńska, Witold Dąbrowski oraz Andrzej Mandalian.